ريييس جمهور در همايش قرض الحسنه اعلام كرد
گسترش صندوق‌هاي قرض‌الحسنه در دستور كار دولت

فاطمه بهادري – روز گذشته همايشي تحت عنوان «قرض‌الحسنه، اقتصاد سالم» با همت صندوق مهر امام رضا (ع) يا پيام رييس‌جمهوري برگزار شد.


محمود احمدي‌نژاد، رييس‌جمهوري در پيامي به مناسبت برگزاري اين همايش اعلام كرد گسترش صندوق‌هاي قرض‌الحسنه در دستور كار دولت قرار دارد.
وی افزود: مجموع معارف و احکام الهی مبین آن است که مسوولیت و فعالیت پیامبران تنها به قلمرو‌هاي معنوی و فکری امت خود محدود نبوده است بلکه به بالاترین سطح زندگی مادی و زمینه سازی برای برپایی نظام اجتماعی و اقتصادی سالم ، پویا و عدالت پرور اهتمام و برای بهتر کردن زندگی مردم تلاش و تاکید داشته‌اند.
دکتر احمدی‌نژاد ادامه داد: تدقیق بر ارکان اسلامي‌مبین آن است که نظام اقتصادی اسلامي‌از جامعیت کامل برخوردار است و با تعریف عقود متنوع‌، روش‌هاي اجرای فعالیت‌هاي اقتصادی را تسهیل نموده و در عین حال توجه ویژه به اقشار کم درآمد و نیازمند جامعه دارد و برای تامین نیاز‌هاي معیشتی آنان راهکار‌هاي انسانی و متناسب با شان و کرامت انسان در نظر گرفته است.
در این پیام رييس جمهوری مي‌خوانیم: یکی از این راهکارها که در قرآن کریم و روایات مورد تشویق وترغیب جدی قرار گرفته، اعطای قرض بدون بهره و به اصطلاح قرآنی آن قرض‌الحسنه است‌.
بنابرپیام رييس جمهوری، عدالت معیاری کلی برای سنجش و ارزیابی بیشتر فعالیت‌هاي اقتصادی و اجتماعی به شمار مي‌روند. ربا با این اصل مترقی در تضاد است و به همین دلیل اسلام آن را تحریم و مورد سرزنش و عتاب قرار داده است. در آیات متعددی در کلام ا... مجید به ویژه آیات 274 تا 280 سوره بقره خداوند قادر رحمان پس از بیان حرمت ربا و ذکر ویژگی‌هاي روحی رباخواران، آنان را از ربا خواری بر حذر مي‌دارد و آن را اعلام جنگ با خدا و پیامبر مي‌داند و در مقابل آن مکررا به سنت زیبای قرض‌الحسنه اشاره دارد.
وی هدف اولیه از گسترش فرهنگ قرض‌الحسنه را تحقق فرمان الهی، تحریم ربا و از طرف دیگر اجرای دستور قرض‌الحسنه عنوان کرد و گفت: بدیهی است رویکرد مادی و انتفاع منابع مالی قرض‌الحسنه از این اهداف استنتاج نمي‌شود و صرفا دستیابی به درجاتی از کمال انسانی و پاداش اخروی شکل دهنده مبانی فکری این حرکت معنوی است.
وی تاکید کرد: شکی نیست که قرض‌الحسنه به عنوان یک نظام مالی جذب و تخصیص منابع مي‌تواند در تعدیل درآمدها ، توزیع عادلانه ثروت، افزایش کارایی و کاهش هزینه‌هاي تولید ، خدمات و افزایش سطح اشتغال و تولید نقش بسزایی ایفا نماید. با ترویج قرض‌الحسنه آثار وضعی آن که در محاسبات مادی نمي‌گنجد، ظاهر مي‌گردد و رحمت و خیر مهربانی گسترش مي‌یابد.
وی یادآوری این که خوشبختانه از گذشته‌هاي دور فرهنگ قرض‌الحسنه در جامعه ما رواج داشته است، تصریح کرد: امروز نیز دولت تلاش فراوانی را در جهت گسترش این سنت الهی در دستور کار دارد. همچنین ملت عزیر ایران نیز از گسترش صندوق‌هاي قرض‌الحسنه استقبال مي‌کند و امروز بخش مهمي‌ از سپرده‌هاي مردم قرض‌الحسنه است.
رييس جمهوری تاسیس صندوق مهرامام رضا (ع) را از اولین اقدامات دولت نهم عنوان و خاطرنشان کرد: البته هدف دولت بسیار گسترده‌تر از وضعیت موجود است. در عین حال، در همین مدت کوتاه و با منابع کمي‌که در اختیار صندوق بوده و باهمت مدیران آن، خدمات ارزنده ای ارائه گردیده است که این جانب در همین جا از آنان تقدیر وتشکر مي‌کنم‌.
وی تصریح کرد: دولت تلاش خواهد کرد فرصت‌ها را برای مشارکت مردم در ترویج و تحکیم این سنت الهی بیشتر فراهم نماید‌.
مصرف 3درصد از منابع قرض‌الحسنه براي تسهيلات قرض‌الحسنه
همچنين وزير كار و امور اجتماعي و رييس هيات‌مديره صندوق مهر رضا (ع) با بيان اينكه تا پايان سال گذشته منابع جاري و پس‌انداز قرض‌الحسنه نزديك به 50درصد از كل منابع بانك‌ها را تشكيل مي‌داد گفت: اما آمار نشان مي‌دهد با ارائه تسهيلات به 4ميليون و 997هزار و 125 نفر، تنها حدود 3درصد از منابع قرض‌الحسنه به مصرف قرض‌الحسنه رسيده است.
محمد جهرمي افزود: اگر اين منابع در مواردي كه نياز به تسهيلات كمتر از 50ميليون تومان است صرف شود بسياري از مشكلات حل مي‌شود.
وي با تاكيد بر اينكه واقعا چند درصد از بخش هاي توليدي ما داراي سود و بازدهي بالاي 20درصد است كه بتوانند نرخ سود 20 يا حتي 12درصدي حال حاضر را بپردازند، تصريح كرد: كدام صنعت و كشاورزي و خدمات مولد در كشور وجود دارد كه 30درصد سود خالص داشته باشد؟ آيا غير از اين است كه اين وام‌ها در طرح‌هاي واسطه‌گري مصرف مي‌شود و اين باعث تحميل گراني به كشور مي‌شود؟
رييس هيات‌مديره صندوق مهر امام‌رضا (ع) اظهار داشت: ما مخالف اين عقيده نيستيم كه نرخ سود بايد به حدي باشد كه انگيزه سپرده‌گذار تامين شود، بلكه حساب و انگيزه افراد متفاوت است.
وزير كار و امور اجتماعي اظهار داشت: بانك بايد براي تامين نيازهاي ضروري افراد يا اشتغال خرد و مسكن تسهيلات قرض‌الحسنه ارائه دهد.
وي ادامه داد: اگر بتوانيم اين جهت‌دهي را به تسهيلات دهيم در جامعه آرامش ايجاد مي‌شود. در عين اينكه آن قسمتي از سپرده‌گذاري مردم كه با انگيزه مشاركت در اختيار بانك قرار مي‌گيرد نيز بايد به صورت واقعي در طرح‌هاي مشاركتي صرف شود.
جهرمي با تاكيد بر اينكه برخي فقها اعتقاد دارند كه بايد شرايط سود را ضمن عقد قرارداد در نظر گرفت، افزود: بايد اين آمادگي در جامعه باشد كه پول در مدت معيني و با پذيرفتن ريسك مشاركت يا استفاده از سود كامل در اختيار بانك قرار گيرد.
وي ادامه داد: در اين صورت بانك وكيل مردم است و اين گونه عمل نخواهد شد كه سود كامل از تسهيلات گيرنده گرفته شود و 15-14درصد به سپرده‌گذار پرداخت شود.
وي گفت: يكي از اشتباهات اقتصاددانان اين است كه مي‌گويند اگر سپرده‌ها كم شود، تجهيز منابع بانك كم مي‌شود اما ما معتقديم كه با توجه به فرهنگ جامعه و غير از بانك، پول‌ها در جاي ديگري قابل پس‌انداز شدن نيست.
جهرمي تاكيد كرد: حداكثر پول جامعه در بانك‌ها است. بانك‌ها نيز بايد به طور مجزا به دو بخش قرض‌الحسنه و سرمايه‌گذاري تسهيلات دهند.
جهرمي افزود: اين باعث افتخار نيست كه برخي از نهادهاي حمايتي بگويند 5 تا 6ميليون نفر تحت پوشش كميته امداد يا سازمان بهزيستي قرار دارند. اين در موقعي مبارك است كه از طريق توانمندسازي و ايجاد اشتغال 5ميليون نفر مرتب كاهش يافته و روزي برسد كه بگوييم ديگر فرد نيازمندي وجود ندارد كه از طريق صدقات تحت پوشش قرار گيرد.
وي افزود: شايد راز اينكه ثواب قرض‌الحسنه از صدقه بيشتر است در بحث توانمندسازي تسهيلات قرض‌الحسنه است كه افراد نيازمند با تسهيلات خرد صاحب اشتغال و درآمد مي‌شوند.
وزير كار و امور اجتماعي افزود: كل سرمايه‌ صندوق قرض‌الحسنه بين 1000 تا 1200ميليارد تومان است كه در حساب صندوق نزد بانك‌ها است و نيز ساير صندوق‌هاي قرض‌الحسنه نيز عمده حساب‌هايشان در بانك‌ها وجود دارد.
جهرمي افزود: در اصل 43 قانون اساسي 9 بند در مورد اقتصاد اسلامي وجود دارد كه يكي از آنها پرداخت تسهيلات خرد قرض‌الحسنه براي توانمندسازي افراد با حفظ كرامت انساني وجود دارد. وي با اشاره به تسهيلات خريد مسكن و اقساط طولاني آن تصريح كرد: در حال حاضر كارمندان با دريافت اين گونه تسهيلات بايد نزديك به 60درصد از حقوق خود را صرف پرداخت اقساط نمايند.
وي افزود: در صورت اعطاي تسهيلات قرض‌الحسنه به بنگاه‌هاي اقتصادي توسعه و فعاليت‌هاي اين واحدها سامان‌دهي مي‌شود.
جهرمي تصريح كرد: مي‌توان نرخ سود را براي تسهيلاتي كه از محل سپرده‌هاي قرض‌الحسنه ارائه مي‌شوند بر مبناي عقود قرض‌الحسنه و بستر لازم را براي اجرايي شدن دقيق عقود مشاركتي توسط بانك‌ها نيز فراهم آورد.
صندوق مهر رضا 100هزار فقره تسهيلات اشتغال پرداخت كرد
مدير عامل صندوق مهر امام رضا (ع) در همايش «قرض‌الحسنه، اقتصاد سالم» گفت: صندوق مهر رضا تاكنون 100 هزار فقره تسهيلات اشتغال پرداخت كرده است.
خليل يسايي در همايش «قرض‌الحسنه، اقتصاد سالم» افزود: تشكيل صندوق قرض‌الحسنه مهر امام رضا نخستين تصميم دولت نهم بود كه در كنار حرم امام رضا(ع) گرفته شد.
وي افزود: تاكنون 355ميليارد تومان تسهيلات قرض‌الحسنه اشتغال توسط اين صندوق پرداخت شده است.
يسايي ادامه داد: تاكنون 70 هزار پرونده اشتغال در صندوق مهر امام رضا تسهيلات دريافت كرده‌اند كه 56‌درصد آن در مناطق شهري و 44‌درصد در روستاها بوده است.
يسايي با اشاره به حديثي كه ثواب قر‌ض‌الحسنه را 18 برابر و ثواب صدقه را 10 برابر مي‌داند، گفت: شايد راز ثواب بيشتر قرض‌الحسنه در امر توانمندسازي افراد و نيز بازگشت وجوه قرض‌الحسنه است.
مدير عامل صندوق مهر امام رضا(ع) گفت: ماموريت اين صندوق پرداخت تسهيلات در 3 بخش ازدواج، اشتغال و مسكن است كه در قالب تسهيلات خرد به افراد ضعيف پرداخت مي‌شود.
يسايي افزود: قبل از اين صندوق اكثر اقشار آسيب‌پذير از اعتبارات بانكي محروم بوده‌اند و با توجه به سياست دولت نهم در توجه بيشتر به جوانان اين صندوق براي پرداخت تسهيلات به جوانان به اقشار ضعيف طراحي شد.
يسايي افزود: قبل از اين سهم تسهيلات قرض‌الحسنه در شبكه بانكي كمتر از 6‌درصد بود در حالي كه با تاسيس اين صندوق تسهيلات آن در بخش ازدواج، اشتغال و مسكن به شكل قرض‌الحسنه پرداخت مي‌شود.
يسايي گفت: اين صندوق داراي 388 شعبه در سراسر كشور كه علاوه بر كمك‌‌هاي دولتي از كمك‌هاي مردمي نيز برخوردار مي‌شود.
تمام تقصير كمبود تسهيلات پرداختي بر گردن بانك‌ها نيست
تصميم‌گيري در مورد سهم تسهيلات پرداختي از منابع بانكي در نهادهاي مديريتي و اقتصادي غير از بانك‌ها صورت مي‌گيرد و به سيستم بانكي ابلاغ مي‌شود، بنابراين تمام تقصير كمبود تسهيلات پرداختي بر گردن بانك‌ها نيست.
علي صدقي، مديرعامل بانك ملي در همايش قرض‌الحسنه (راهبرد اقتصاد سالم) اظهار كرد: در حال حاضر صندوق‌هاي قرض‌الحسنه از يك طرح علمي رنج مي‌برند و به نظر مي‌رسد فضاي قرض‌الحسنه در جامعه ما به اندازه‌اي اهميت و جايگاه ويژه‌اي دارد كه لازم است موسسه پژوهشي وابسته به اين صندوق‌ها در كشور داشته باشيم.
وي ادامه داد: در انجام هر كاري داشتن دو جزء نيت و امر خير بسيار مهم و حايز اهميت است؛ چراكه اگر نيت‌‌ها خير باشد عمل‌ها نيز سالم مي‌شود و قطعا به نتيجه مثبتي در همه كارها دست خواهيم يافت.
مديرعامل بانك ملي اضافه كرد: در دو دهه اخير در كشور ما واژه قرض‌الحسنه بسيار بر سر زبان‌ها افتاده و بانك‌ها و به اشخاص حقوقي و حقيقي نيز با پرداخت وام قرض‌الحسنه آن را در دستور كار خود قرار داده‌اند. بنابراين ضروري است كه موضوع قرض‌الحسنه به لحاظ تئوريك و نظري مورد پژوهش قرار گيرد و شرايط و چگونگي آن با ديگر انواع غرب بررسي شود.
صدقي با بيان اينكه روز به روز جايگاه قرض‌الحسنه در كشورمان جنبه سودجويانه به خود مي‌گيرد، توضيح داد: علت اينكه صندوق‌هاي قرض‌الحسنه از رشد خوبي برخوردار نشدند اين بود كه از جنبه خيرخواهانه به جنبه اقتصادي روي آوردند.
مديرعامل بانك ملي تصريح كرد: بايد به صندوق‌هاي قرض‌الحسنه توجه ويژه‌اي شود و در دنياي امروزي اين صندوق‌ها را از سيستم بانك‌ها جدا كرده و توسط تشكل‌هاي مردمي هدايت مي‌شود.
وي با بيان اينكه صندوق مهر امام رضا (ع) بايد صندوق‌هاي قرض‌الحسنه را ساماندهي كند، توضيح داد كه صندوق مهر امام رضا (ع) به عنوان متولي بزرگي كه از قدرت اجرايي و پشتيباني قوي برخوردار است بايد از موقعيت خوب خود استفاده كند و ساماندهي لازم را بر صندوق‌هاي قرض‌الحسنه داشته باشد.